Home ျမန္မာသတင္း လူနည္းစု အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားေနသူ ေဝေဝႏု

လူနည္းစု အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားေနသူ ေဝေဝႏု

သူဇာ ( Irrawaddy) | ႏို၀င္ဘာ ၂၅ ၊ ၂၀၁၅

 

ျမန္မာနိုင္ငံမွာေမြး၊ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ ႀကီးျပင္းခဲ့ၾကသူမ်ားျဖစ္သည့္ မိခင္ဖခင္ အပါအဝင္ မိသားစုဝင္မ်ားကို လူမ်ိဳးေရး ခြဲျခား ျခင္း၊ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံရျခင္းမ်ားကို ကိုယ္တိုင္ပါဝင္ခံစားခဲ့ရၿပီး ထိုအျပဳအမူမ်ားက သူမကို ထိုးႏွက္မႈတခု ျဖစ္ေစခဲ့သည္ဟု မေဝေဝႏုက ေျပာသည္။

ဖိႏွိပ္မႈတခုကို ထပ္မံၿပီး ေျပာရမည္ဆိုပါက အလုပ္သမား အခြင့္အေရးမ်ားကို တစိုက္မတ္မတ္ အားေပးကူညီေနသည့္ ဖခင္ေရွ႕ေန ဦးေက်ာ္မင္းကို နိုင္ငံသား မွတ္ပုံတင္ကတ္ တရားမဝင္ ျပဳလုပ္သည္ဆိုကာ ဖခင္ႀကီးဦးေက်ာ္မင္း အပါအဝင္ တမိသားစုလုံး ဖမ္းဆီး ေထာင္ခ်ျခင္း ခံခဲ့ရသည္။

ဖခင္ႏွင့္အတူ သူမအပါအဝင္ မိသားစုတစုလုံးကို ဆယ္စုႏွစ္ ႏွစ္ခုနီးပါးခန့္္ ေထာင္ထဲပို႔ခံခဲ့ရသည့္ အခ်က္က သူမ ေထာင္က ျပန္ထြက္လာစဥ္ေနာက္ပိုင္း လူနည္းစု လႈပ္ရွားမႈမ်ားကို တစိုက္မတ္မတ္ ေဆာင္႐ြက္လာေစသည့္ တြန္းအား တရပ္ ျဖစ္ခဲ့သည္ဟု လူနည္းစု အခြင့္အေရး၊ က်ား- မ အခြင့္အေရးမ်ားကို လႈပ္ရွားေဆာင္႐ြက္ေနသည့္ အသက္ ၂၈ ႏွစ္အ႐ြယ္ မေဝေဝႏုက ဆိုသည္။

“က်မကို ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ေမြးတယ္။ အေရးႀကီးဆုံး တခုက ျမန္မာနိုင္ငံမွာ လူျဖစ္ေနေပမယ့္ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈ ေတြကို ကိုယ္တိုင္လည္း ႀကဳံေတြေနရတယ္။ ကိုယ့္လူ႕အဖြ႕ဲအစည္း အေပၚမွာ ႀကဳံေတြ႕ေနရတဲ့ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈ ေတြဟာ မွားယြင္းေနပါလားဆိုတဲ့ အသိ၊ ေျပာင္းလဲဖို႔ လိုတယ္ဆိုတဲ့ အသိေၾကာင့္ ဒါေတြကို လုပ္ေဆာင္ဖို႔ တြန္းအား ျဖစ္ေစခဲ့တာပါ” ဟု မေဝေဝႏုက ဆိုသည္။

မေဝေဝႏု၏ဖခင္ ဦးေက်ာ္မင္းသည္ ၁၉၉၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ၌ ရခိုင္ျပည္နယ္ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ မဲဆႏၵနယ္ အမွတ္ (၁) တြင္ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္တဦးအျဖစ္ ဝင္ၿပိဳင္ခဲ့သူ ျဖစ္သည္။ ထို႔ေနာက္ ၁၉၉၈ ခုႏွစ္တြင္ CRPP ေခၚ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားျပဳ ေကာ္မတီဝင္ ျဖစ္လာခဲ့သည္။

ယင္းေနာက္ အလုပ္သမား အခြင့္အေရးမ်ားကို ေရွ႕ေနတဦးအျဖစ္ လိုက္ပါ ေဆာင္႐ြက္ရင္း၂၀၀၅ ခုႏွစ္တြင္ ဦးေက်ာ္မင္းအပါအဝင္ မိသားစုဝင္ငါးဦးကို ဖမ္းဆီးခဲ့ၿပီး မဂၤလာေတာင္ၫြန႔္ၿမိဳ႕နယ္ တရား႐ုံးတြင္ ႐ုံးတင္စစ္ေဆးရာ မွတ္ပုံတင္ျပဳလုပ္ရာတြင္ မမွန္မကန္ေဖၚျပမႈႏွင့္ တရားစြဲဆိုၿပီး ဦးေက်ာ္မင္းကို ေထာင္ဒဏ္ ၄၇ ႏွစ္၊ က်န္မိသားစုဝင္ ေလးဦးကို ေထာင္ဒဏ္ ၁၇ ႏွစ္စီ ခ်မွတ္ျခင္း ခံခဲ့ရသည္။

ဦးေက်ာ္မင္း၏ သမီးငယ္ျဖစ္သူ မေဝေဝႏုသည္လည္း ဖခင္ျဖစ္သူအမႈတြင္ အေပါင္းပါတဦးအျဖစ္ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္း ေထာင္ခ်ျခင္းခံခဲ့ရၿပီး အင္းစိန္အက်ဥ္းေထာင္သို႔ ပို႔ေဆာင္ခံခဲ့ရသည္။

မေဝေဝႏု အင္းစိန္အက်ဥ္းေထာင္သို႔ စတင္ေရာက္စဥ္က အသက္ ၁၈ ႏွစ္သာရွိေသးၿပီး ေထာင္ထဲတြင္ ၇ ႏွစ္ ေနခဲ့ရၿပီး ေနာက္ သမၼတဦးသိန္းစိန္ အစိုးရလက္ထက္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလတြင္ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ ကိုမင္းကိုနိုင္၊ ဦးခြန္ထြန္းဦး အစရွိသည့္ နိုင္ငံေရးသမားမ်ား လႊတ္ေပးသည့္ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ႏွင့္အတူ အင္းစိန္ေထာင္မွ ျပန္လည္ လြတ္ေျမာက္လာခဲ့သည္။

မေဝေဝႏု၏ ငယ္ဘဝတေလွ်ာက္လုံးသည္ နိုင္ငံေရး အသိုင္းအဝန္းႏွင့္ အၿမဲမျပတ္ထိေတြ႕ခဲ့ရၿပီး ႀကီးျပင္းခဲ့ရသူတဦး ျဖစ္တာေၾကာင့္ နိုင္ငံအတြင္း ျဖစ္ပ်က္ေျပာင္းလဲေနခဲ့သည့္ လူ႕အဖြဲ႕အစည္း၏ တိုးတက္ေျပာင္းလဲရန္ လိုအပ္ခ်က္မ်ားကို သိရွိေစခဲ့သည္ဟု ဆိုရမည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ၁၉၉၁ – ၁၉၉၄ ခုႏွစ္အထိ ေနထိုင္ခဲ့ေသာ္လည္း သူမသည္ လူနည္းစုအသိုင္းအဝိုင္းမွ ျဖစ္၍ သူ၏ပတ္ဝန္းက်င္တြင္ ခြဲျခားဆက္ဆံ ခံခဲ့ရျခင္း မရွိခဲ့သလို ရန္ကုန္ေရာက္ၿပီးေနာက္ သူမေက်ာင္းတက္ေနစဥ္ တေလွ်ာက္လုံး ခြဲျခားဆက္ဆံခံခဲ့ရျခင္း မရွိခဲ့ေၾကာင္း မေဝေဝႏုက ျပန္ေျပာျပသည္။

“ က်မငယ္ငယ္ကတည္းက က်မကို ဘာလူမ်ိဳးလဲေမးရင္ ရိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳး(အစိုးရက တရားဝင္ အသိအမွတ္ ျပဳထားျခင္း မရွိပါ) ဆိုတာ ထည့္ထည့္ေျပာေလ့ ရွိတယ္။ က်မ ရိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးလို႔ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ေျပာရမွာကို ငယ္ငယ္ကတည္းက မေၾကာက္ခဲ့ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ခြဲျခားခံခဲ့ရတယ္လို႔ မဆိုနိုင္ေပမယ့္ က်မတို႔မိသားစုလုံး ေထာင္က်ရတာက ဒီရိုဟင္ဂ်ာျဖစ္လို႔ ဒီေလာက္ႏွစ္ေတြအမ်ားႀကီးနဲ႕ က်မတို႔ပါအားလုံး ေထာင္က်ခဲ့တာလို႔ က်မထင္တယ္ ” ဟု မေဝေဝႏုက ဆိုသည္။

အက်ဥ္းေထာင္က ထြက္လာၿပီးေနာက္ပိုင္း မေဝေဝႏုသည္ လူ႕အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားမႈမ်ားကို စိတ္ေရာ၊ကိုယ္ပါ နစ္ျမဳပ္လုပ္ကိုင္ခဲ့သည္။ ထိုသို႔အက်ဥ္းေထာင္မွ လြတ္ေျမာက္လာၿပီးေနာက္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ၊ ေအာက္တို ဘာလမ်ားတြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း လူမ်ိဳးေရးပဋိပကၡမ်ား ျဖစ္ပြားလာခဲ့သည္။ ထိုပဋိပကၡမ်ားေၾကာင့္ လူနည္းစု အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားမႈ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားသည္ အခက္အခဲမ်ားႏွင့္ ႀကဳံေတြ႕ခဲ့ရသည္ဟု မေဝေဝႏုက ေျပာသည္။

အက်ဥ္းေထာင္ထဲတြင္ သူမႏွင့္အတူ ျဖတ္သန္းခဲ့ရသည့္ အမ်ိဳးသမီး အက်ဥ္းသားမ်ားဘ၀ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံ ေနရသည့္ အေျခအေနမ်ားကို သိရွိခဲ့ရသည့္ အတြက္ေၾကာင့္ လူ႕အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားမႈ၊ က်ား- မ တန္းတူ ညီမွ်ေရး လႈပ္ရွားမႈမ်ားကို ပိုၿပီးလုပ္ကိုင္ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။

လူ႕အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားမႈမ်ားကို က်ယ္က်ယ္ျပန႔္ျပန႔္ လုပ္ကိုင္နိုင္ရန္ Women Peace Network Arakan (ရခိုင္ အမ်ိဳးသမီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ကြန္ရက္) တခုကို သူမကိုယ္တိုင္ ဦးေဆာင္ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္။ ထိုကြန္ရက္က လူနည္းစုအခြင့္အေရး လႈပ္ရွားမႈမ်ားကို လုပ္ေဆာင္သကဲ့သို႔ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအၾကား ေပါင္းစည္းညီၫႊတ္ေရး၊ လူမႈဘဝတိုးတက္ေရး သင္တန္းမ်ားကို တဘက္တြင္ လူငယ္မ်ားကို သင္တန္းေပးျခင္းကို ေဆာင္႐ြက္ေနသည္။

မေဝေဝႏုသည္ လူငယ္တေယာက္ ျဖစ္သလို စကားေျပာ သြက္လက္မႈရွိၿပီး မတရားမႈမ်ားေတြ႕လွ်င္ ၿငိမ္မခံတတ္ဘဲ ရဲဝင့္စြာ ျပန္လည္ တုံ႕ျပန္တတ္မႈေၾကာင့္ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ားအၾကား သူ႕ကို သိရွိေစသည့္ အခ်က္တခုဟု ဆိုနိုင္သည္။

၂၀၁၂ ခုႏွစ္ အက်ဥ္းေထာင္မွ လြတ္ေျမာက္လာၿပီးေနာက္ပိုင္း သူမ၏ လူ႕အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားေဆာင္႐ြက္မႈသည္ သုံးႏွစ္ေက်ာ္ ကာလသာ ရွိေနေသးေသာ္လည္း အေမရိကန္သမၼတ အိုဘားမားကပင္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုသို႔ ေခၚယူ အသိအမွတ္ျပဳ ခံရသည့္ အေျခအေနအထိ ရွိလာခဲ့သည္။

၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ဇြန္လဆန္းပိုင္း မေဝေဝႏု၏ အေမရိကန္ ေလ့လာေရး ခရီးစဥ္အတြင္း အေမရိကန္ သမၼတအိုဘားမားက အိမ္ျဖဴေတာ္တြင္ ညစာဖိတ္ေကြၽးခဲ့သည္။ ထိုညစာစားပြဲတြင္ နိုင္ငံေပါင္းစုံမွ အစၥလမ္ လူငယ္မ်ားႏွင့္အတူ တတ္ေရာက္ခဲ့ရသည့္ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ တဦးတည္းေသာ ကိုယ္စားလွယ္ျဖစ္ၿပီး သမၼတအိုဘားမားႏွင့္အတူ စားပြဲဝိုင္းတဝိုင္းထဲတြင္ ထိုင္ခဲ့ရသူ ျဖစ္သည့္အတြက္လည္း သတင္းဌာနေပါင္းစုံ၏ အာ႐ုံစိုက္မႈကို ခံခဲ့ရသူတဦး ျဖစ္ခဲ့သည္။

“အဲဒီတုန္းက ျမန္မာနိုင္ငံက နိုင္ငံေရးလႈပ္ရွားေနတဲ့ လူငယ္ေတြနဲ႕ သင္တန္းတက္ဖို႔ အေမရိကားကို ေရာက္ေနတာပါ။ အဲဒီမွာအိုဘားမားက က်မတေယာက္တည္းကို ထမင္းဖိတ္ေကြၽးတယ္ဆိုေတာ့ က်မေတာ္ေတာ္ အံ့ၾသရပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးတစားပြဲထဲ ထမင္းတူတူ စားရတာကိုၾကည့္ရင္ ျမန္မာနိုင္ငံသား တဦးျဖစ္တဲ့ က်မကို အေလးေပးတယ္လို႔ က်မျမင္ပါတယ္” ဟု သူ႕မရဲ႕ သေဘာထားအျမင္ကို ေျပာသည္။

မေဝေဝႏု ဦးေဆာင္သည့္ ကြန္ရက္အဖြဲ႕သည္ ၿပီးခဲ့သည့္ ၾသဂုတ္လက တနိုင္ငံလုံးတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ေရေဘးဒုကၡသည္မ်ားအတြက္ အျခားလူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္အတူ အကူအညီမ်ား ေပးခဲ့သည္။

“ငယ္ငယ္ကတည္းက လူ႕အဖြဲ႕အစည္းကို စိတ္ဝင္စားတယ္။ လူေတြကို စိတ္ဝင္စားခဲ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္ က်မရဲ႕ လူ႕အဖြဲ႕ အစည္းအေပၚမွာထားတဲ့ ခံစားခ်က္က နည္းနည္းေလး ပိုမ်ားတယ္။ က်မတို႔ လူ႕အဖြဲ႕အစည္း တိုးတက္ဖို႔ဆိုတဲ့ အသိက က်မကိုနိုင္ငံသားတေယာက္ရဲ႕ တာဝန္ယူ လုပ္ေဆာင္မယ္ဆိုတဲ့ လမ္းေၾကာင္းေပၚကို ေရာက္ေစတာပါ ” ဟု မေဝေဝႏုက ဆိုသည္။

မေဝေဝႏုဘဝတြင္ သူရဲေကာင္းတဦးျဖစ္သူ သူမဖခင္၏ လမ္းၫႊန္သင္ၾကားခ်က္မ်ားအတိုင္း လူငယ္ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈမ်ားကို လုပ္ေဆာင္ေနရာ ယခုဆိုလွ်င္ တဘက္တြင္ လူ႕အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားမႈမ်ားကို ေဆာင္႐ြက္ေနၿပီး တဘက္တြင္လည္း သူ၏သင္တန္းေက်ာင္းတြင္ အဂၤလိပ္ဘာသာစကားကို လူငယ္မ်ားအတြက္ သင္ၾကားပို႔ခ်ေပးလ်က္ ရွိသည္။

 

You may also like