Home လူထုအသံ ရခိုင္ပဋိပကၡ တရားမွ်တမႈ ႏွစ္ပတ္လည္ေန႔မွာ ေတာင္းဆို

ရခိုင္ပဋိပကၡ တရားမွ်တမႈ ႏွစ္ပတ္လည္ေန႔မွာ ေတာင္းဆို

ကုတုပေလာင္ ဒုကၡသည္စခန္းက ဆႏၵျပပြဲကို ေတြ႔ရစဥ္

႐ိုဟင္ဂ်ာ ႏွစ္ပတ္လည္အခမ္းအနား စုေဝးပြဲမွာ အသံခ်ဲ႕စက္မွ လႊင့္ေပးတဲ့အသံကို နားေထာင္ေနတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာပရိသတ္ ( ၾသဂုတ္ ၂၅-၂၀၁၈)

Photo Credit From: RFA

တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈ အားနည္းလာတဲ့အတြက္ ႐ိုဟင္ဂ်ာ မူဆလင္ေတြဟာ အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နုိင္ငံဘက္ျခမ္းကို သိန္းခ်ီ ထြက္ေျပးသြားၾကရသလို ေဒသခံဌာနတုိင္းရင္းသားေတြဟာလည္း ေဘးလြတ္ရာကို ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ ခဲ့ၾကရပါတယ္။

ဒီကေန႔က်ေရာက္တဲ့ တႏွစ္ျပည့္ ႏွစ္ပတ္လည္ေန႔ ေအာက္ေမ့ဘြယ္အခမ္းအနားေတြကိုေတာ့ ဘဂၤလား ေဒ့ရွ္ဘက္ တိမ္းေရွာင္သြားၾကတဲ့ သိန္းခ်ီတဲ့႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ ခိုလံႈေနထိုင္ရာ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ က်င္းပခဲ့ၾကၿပီး ေသဆံုးသူေတြအတြက္ ဝတ္ျပဳဆုေတာင္းခဲ့ၾကသလို လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံရသူေတြ၊ ဆံုး႐ံႈးနစ္နာခဲ့ရသူေတြအတြက္ တရားမွ်တမႈရေစေရး ကုလသမဂၢနဲ႔ ျမန္မာအစိုးရကို ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြက စုေဝးေတာင္းဆိုဆႏၵျပခဲ့ၾကပါ တယ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံက ႐ိုဟင္ဂ်ာစခန္းတုိင္းမွာ ေအာက္ေမ့ဖြယ္ အခမ္းအနားေတြနဲ႔ ေတာင္းဆိုဆႏၵျပပြဲေတြက်င္းပခဲ့တဲ့အေၾကာင္း ေကာ့ဇ္ဘဇားအနီး ဘာလုခါလီ ဒုကၡသည္စခန္းေန ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ ကိုအီစလံက ဒီကေန႔ အေျခအေနကို အခုလိုေျပာျပပါတယ္။

“စခန္းတုိင္းမွာ လုပ္တာပါ။ ဒီကေန႔ တႏွစ္ျပည့္။ က်ေနာ္တို႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာလူမ်ဳိးေတြဟာ Genocide ဆိုၿပီးေတာ့ – လူမ်ဳိးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈခံရတဲ့ ဝမ္းနည္းဖြယ္အခန္းအနားကို ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္စခန္း ၂၄ ခုမွာ တခ်ိန္တည္း တၿပိဳင္တည္း ေသဆံုးသြားသူ ႐ိုဟင္ဂ်ာညီအကို ေမာင္ႏွမ ကေလးသူငယ္မ်ား အတြက္ ဆုေတာင္း ေမတၱာ ပို႔သခဲ့ၾကပါတယ္။”

ဒါ့အျပင္ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္း အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈေနာက္ပိုင္း စစ္တပ္နဲ႔ နယ္ေျမလံုၿခံဳေရး တာဝန္ရွိ သူေတြ ရဲ႕နယ္ေျမရွင္းလင္းမႈေတြအတြင္း အိုးအိမ္ေတြ စြန္႔ခြာၿပီး ထြက္ေျပးခဲ့ရသူေတြ၊ မတရား အနုိင္က်င့္ သတ္ျဖတ္ ခံခဲ့ရသူေတြအတြက္ တရားမွ်တမႈရေစဖို႔ ကုလသမဂၢနဲ႔ ျမန္မာအစိုးရကိုလည္း ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ ေတြဘက္က စုေဝးေတာင္းဆိုခဲ့ၾကတယ္လို႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ ကိုအီစလံက ေျပာျပပါတယ္။

“ဆုေတာင္းပြဲလုပ္ၿပီးေနာက္ လူေပါင္း သံုးသိန္းနီးပါးေလာက္ ဆႏၵ ထုတ္ေဖာ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာ လူမ်ဳိးေတြဟာ အျမန္ဆံုး ေနရပ္ရင္းျပန္ႏိုင္ေရးအတြက္ ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီက ထိေရာက္ေသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္ႏိုင္ေရးအတြက္၊ က်ေနာ္တို႔နဲ႔ အကာအကြယ္ရရွိဖို႔အတြက္ ကုလသမဂၢ အေစာင့္တပ္ က်ေနာ္တို႔နဲ႔အတူ ဝင္ေရာက္ႏိုင္ေရး၊ က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရးကို ျပန္လည္ရရွိေရး- စသျဖင့္ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကပါတယ္ခင္ဗ်။”

ျမန္မာႏုိင္ငံဘက္ျခမ္း ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းဘက္မွာေတာ့ ရခိုင္အၾကမ္းဖက္တိုက္ခုိက္မႈ တႏွစ္ျပည့္ခ်ိန္ လံုၿခံဳေရးကို အထူးအေရးႀကီးအဆင့္ တိုးျမႇင့္ထားပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္းမွာလည္း တႏွစ္ျပည့္ ေအာက္ေမ့ဖြယ္ အခမ္းအနားေတြကို က်င္းပခဲ့ၾကပါတယ္။ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈခံခဲ့ၾကရတဲ့ ေဒသခံျပည္သူေတြရဲ႕ စိတ္ပိုင္း-႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လံုၿခံဳမႈရွိေအာင္ ကုစားေပးဖို႔ အထူးအေရးႀကီးလိုအပ္တယ္လို႔လည္း ရခိုင္အမ်ဳိးသား ကြန္ရက္အဖြဲ႔ရဲ႕ ဥကၠ႒ ဦးတင္ထူးေအာင္က ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔အျမင္ကေတာ့ေပါ့ ေနာ္၊ ဒီကေန႔အထိ က်ေနာ္တို႔ တုိင္းရင္းသားေတြဟာ လက္ရွိျဖစ္ေန တဲ့ အေျခအေန ေပါ့ေနာ္၊ လက္ရွိ ႐ုပ္ပိုင္းဆုိင္ရာ စုိးရိမ္ေၾကာင့္က်မႈ၊ စိတ္ပိုင္းဆုိင္ရာ စိုးရိမ္ေၾကာင့္က်မႈ၊ ဒီ အေျခအေနေတြကို ျပန္လည္ကုစားဖို႔လိုတယ္ေပါ့ေနာ္။ အကူညီေတြကို ပိုၿပီးေတာ့ ထိထိေရာက္ေရာက္ လုပ္္ႏိုင္ဖို႔ လို မယ္၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးေတြေပါ့၊ ဒါေတြ ကူညီဖို႔လိုတယ္လို႔ ဒါေတြကို က်ေနာ္တို႔ေျပာခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ အခုခ်ိန္အထိလည္း အႀကံေပး ေကာ္မရွင္ေတြ အမ်ဳိးမ်ုဳိး ဖြဲ႔တယ္ေပါ့ေနာ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အႀကံေပးေကာ္မတီေတြ အမ်ဳိးမ်ဳိးရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ ထိေရာက္တဲ့ ကူညီေထာက္ပံ့မႈေတြ ထိေရာက္တဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြ ျဖစ္ၿပီလား ဆိုရင္ေတာ့ မျဖစ္ေသးဘူးလို႔ က်ေနာ္တို႔ ေျပာရမွာေပါ့။”

႐ိုဟင္ဂ်ာ ႏွစ္ပတ္လည္အခမ္းအနား စုေဝးပြဲမွာ အသံခ်ဲ႕စက္မွ လႊင့္ေပးတဲ့အသံကို နားေထာင္ေနတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာပရိသတ္ ( ၾသဂုတ္ ၂၅-၂၀၁၈)

လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြရွိေနတယ္ဆိုၿပီး ႏုိင္ငံတကာက စြပ္စြဲမႈေတြနဲ႔ ရခိုင္အေျခအေနကို စိုးရိမ္မကင္း ျဖစ္ေနၾကခ်ိန္မွာ ျမန္မာအစိုးရဘက္က ေကာ္မရွင္-ေကာ္မတီေတြ မ်ိဳးစံုဖြဲ႔ၿပီး ေျဖရွင္းဖို႔ ႀကိဳးစားေပမဲ့ တႏွစ္ျပည့္ ခ်ိန္အထိ ေဒသတြင္း ထိေရာက္တဲ့ေဆာင္ရြက္မႈေတြ မလုပ္ႏိုင္ခဲ့ဘူးလို႔ လည္း ဦးတင္ထူးေအာင္က ေဝဖန္ပါတယ္။

အၾကမ္းဖက္တုိက္ခိုက္မႈအတြင္း ေဒသခံျပည္သူေတြ သတ္ျဖတ္ခံရတဲ့အထဲ ဟိႏၵဴဘာသာဝင္ေတြ လည္း အမ်ားအျပားပါဝင္ခဲ့ပါတယ္။ သူတို႔အတြက္ ဟိႏၵဴဘာသာထံုးတမ္းစဥ္လာအရ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕မွာ ၿပီးခဲ့တဲ့သီတင္းပတ္က တႏွစ္ျပည့္ ေအာက္ေမ့ဖြယ္ အခမ္းအနားက်င္းပခဲ့ပါ တယ္။ ဒီကေန႔စေနေန႔ ညေန ပိုင္းမွာေတာ့ ရန္ကုန္က စရီဘူသ္န(သ္)မဟာေဒဝ္ ဟိႏၵဴဘုရား ရွိခိုးေက်ာင္းမွာ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈအတြင္း ေသဆံုးခဲ့ရသူေတြအတြက္ ရည္စူးၿပီး တႏွစ္ျပည့္ ႏွစ္ပတ္လည္ ဆုေတာင္းေမတၱာပို႔ၾကမယ္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံလံုး ဆိုင္ရာ ဟိႏၵဴဘာသာေရးအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ – ဓမၼပါလ ဟိႏၵဴအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ေတြမွာ တာဝန္ရွိသူလည္းျဖစ္ ဘာသာေပါင္းစုံ ခ်စ္ၾကည္ ညီညြတ္ေရးအဖြဲ႔ (ျမန္မာႏုိင္ငံ) အလုပ္အမႈေဆာင္အဖြဲ႔ဝင္ျဖစ္တဲ့ ဦးရာဂူးေနျမင့္ကေျပာျပပါတယ္။

“ဒီေန႔က်ေတာ့ က်ေနာ္တို႔က မ်ဳိးႏြယ္အလိုက္ ဘာသာေရးဘုန္းႀကီးေတြက တဦးခ်င္းစီ ဆုေတာင္းေပးတာ လုပ္တယ္။ ၿပီးရင္ public အကုန္စုၿပီးေတာ့ ဆုေတာင္းၾကမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ အဓိကေျပာရမယ္ဆုိရင္ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ဟိႏၵဴထံုးတမ္းစဥ္လာအတုိင္း ဆံုးသြားတဲ့ ဝိညာဥ္ေတြက လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာ ရေအာင္ေပါ့ေနာ္။ အဲလို ျဖစ္ေအာင္ က်ေနာ္တို႔က ဆုေတာင္းေပးေရး လုပ္ေပးမွာေပါ့။ မႏွစ္က ဒီလိုအခ်ိန္ေလးမွာ အာဆာ အၾကမ္းဖက္မႈေၾကာင့္ဘဝ ဆက္တိုင္း မႀကံဳရေအာင္ လက္ရွိေလာေလာဆယ္မွာ ဒီအျဖစ္ဆိုးမွာ အျပစ္မဲ့ျပည္သူေတြ အသတ္ခံရတဲ့သူေတြ ဘဝဆက္တုိင္း ဒါမ်ဳိးမႀကံဳရေလေအာင္ဆိုၿပီး က်ေနာ္တို႔က ဆုေတာင္းေပးခ်င္တာေပါ့ေနာ္။ ”

အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈေတြျဖစ္ခဲ့တာ တႏွစ္တာၾကာျမင့္လာတဲ့အခ်ိန္အတြင္းမွာေတာ့ ႏုိင္ငံ တကာက ရိုဟင္ဂ်ာလို႔ သံုးႏႈန္းၿပီး ျမန္မာအစိုးရဘက္က မူဆလင္ဒုကၡသည္ေတြလို႔ ေခၚေဝၚတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္သိန္းခ်ီ ေနရပ္ရင္းျပန္လာေရးကိစၥကိုလည္း ကုလသမဂၢ- ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစိုးရနဲ႔ ျမန္မာအစိုးရတို႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေနၾကရဆဲျဖစ္ပါတယ္။

ျပည္ေထာင္စုအစိုးရနဲ႔ျပည္နယ္အစိုးရတို႔ ပူးေပါင္းၿပီးလည္း အဲ့ဒီ့အၾကမ္းဖက္ တုိက္ခိုက္ခံရမႈအတြင္း ဆံုး႐ံႈးနစ္နာခဲ့ရသူ ဌာေနတုိင္းရင္းသားေတြအပါအဝင္ ေနရပ္စြန္႔ခြာသူေတြ ေနရပ္ရင္း ျပန္လာေရး နဲ႔ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးလုပ္ငန္းေတြကို စီမံကိန္းေတြခ်မွတ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေနၾကရဆဲ အေနအထားျဖစ္ၿပီး ကုလသမဂၢနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာဘက္ကေတာ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ရင္း ျပန္ႏုိင္ေရး လံုျခံဳစိတ္ခ်ရတဲ့အေနအထားမဟုတ္ေၾကာင္း စိုးရိမ္မကင္းေဝဖန္ေျပာဆိုေနၾကပါတယ္။

VOA: https://burmese.voanews.com/a/rakhine-conflict-anneversary-/4543993.html

ဆက္စပ္ေသာ သတင္း

https://www.rfa.org/burmese/news/violence-anniversary-08252018224550.html

You may also like