Home ျမန္မာသတင္း ရုိဟင္ဂ်ာအေရး ICC တင္ဖုိ႔ မွတ္တမ္း ျပဳစုေန

ရုိဟင္ဂ်ာအေရး ICC တင္ဖုိ႔ မွတ္တမ္း ျပဳစုေန

Photo Credit From: VOA

14 ၾသဂုတ္၊ 2018

ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္တုန္းက ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ရိုဟင္ဂ်ာမူဆလင္ေတြ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ႏွိမ္နင္းမႈကိုခံခဲ့ၾကရတာနဲ႔ပတ္ သက္ၿပီး ICC လို႔ေခၚတဲ့ ႏိုင္ငံတကာ ျပစ္မႈခံုရံုးကေန စံုစမ္း စစ္ေဆးေပးဖို႔ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြအၾကား သက္ေသ အခ်က္အလက္ေတြစုေဆာင္းေနပါတယ္။ လူသားမ်ိဳးႏြယ္အေပၚက်ဴးလြန္တဲ့ျပစ္မႈအျဖစ္အေရးယူေပးဖို႔ ICC ခံုရံုးကို တိုက္တြန္းေနၾကတာပါ။ အခ်က္အလက္စုေဆာင္းမႈအေျခအေနေတြဘယ္လိုရွိသလဲဆိုတာ ကိုေက်ာ္ေအာင္လြင္က ေျပာျပမွာပါ။

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းက အၾကမ္းဘက္မႈေတြေၾကာင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံဘက္ကိုထြက္ေျပးသြားခဲ့ၾကတဲ့ရိုဟင္ဂ်ာမူဆလင္ဒုကၡသည္ေတြထဲက အျဖစ္ဆိုးေတြႀကံဳခဲ့ၾကရတဲ့သူေတြရဲ႕အေတြ႕အႀကံဳေတြကို ဒုကၡသည္စခန္းေတြအတြင္းမွာ မွတ္ တမ္းျပဳစု အခ်က္အလက္စုေဆာင္းမႈေတြလုပ္ေနပါတယ္။ မွတ္တမ္းျပဳစုေရးအဖြဲ႕ေတြဖြဲၿပီး လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့အထဲမွာ ရိုဟင္ဂ်ာအသိုင္းအ၀ိုင္းရဲ႕ေခါင္းေဆာင္တဦးျဖစ္တဲ့ Mohibulla လည္းပါပါတယ္။ သူကသက္ေသခံ အခ်က္ အလက္စုေဆာင္းသူ အျဖစ္ ကူတုပါေလာင္ဒုကၡသည္စခန္းမွာ လုပ္ေဆာင္ေနပါတယ္။

“ICC ႏိုင္ငံတကာပစ္မႈခံုရံုးကေနအေရးယူေပးႏိုင္ေအာင္ က်ေနာ္တို႔က်ိဳးပမ္းေနပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ခံုရံုးကိုတက္မယ္ဆို ရင္ အခ်က္အလက္မွတ္တမ္းေတြလုိအပ္ပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ အခ်က္အလက္ေတြက်ေနာ္တို႔စုေဆာင္းေနၾကတာပါ။ အျဖစ္ဆိုးေတြႀကံဳေတြ႕ခံစားခဲ့သူေတြက ဘယ္သူေတြလဲ။ လူဘယ္ႏွစ္ဦးအသတ္ခံခဲ့ရတာလဲ။ ဒဏ္ရာရတဲ့သူေတြက ဘယ္ေလာက္ရွိသလဲဆိုတာေတြကို က်ေနာ္တို႔စာရင္းေကာက္ၿပီးအခ်က္အလက္စုေနပါတယ္”

အခ်က္လက္စုေဆာင္းသူေတြဟာ အေတြ႕အႀကံဳေတြျပန္ရွင္းျပသူေတြကို ဗီြဒီယိုနဲ႔လည္းမွတ္တမ္းတင္ထားပါတယ္။ ဘာ ေတြဘယ္လိုျဖစ္ခဲ့သလဲ၊ ဘယ္အခ်ိန္မွာျဖစ္ခဲ့တာလဲ စတဲ့ေမးခြန္းေတြကိုေမးျမန္းၿပီး အခ်က္အလက္စုေဆာင္းမႈေတြကို မ်က္ျမင္သက္ေသ၊ ဒါမွမဟုတ္ ကိုယ္တိုင္ႀကံဳခဲ့ ရသူေတြက ျပန္ၿပီးေျပာျပၾကပါတယ္။ မုဒိန္းက်င့္ခံရသူအေရအတြက္၊ ေသဆံုးမႈနဲ႔ ပ်က္စီးထိခိုက္မႈေတြကိုစာရင္းျပဳစုေနၾကတာပါ။

“က်ေနာ္တို႔ေတြ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈမ်ိဳးနဲ႔ႀကံဳရတယ္၊ အျဖစ္ဆိုးေတြ ႀကံဳခဲ့ရပါတယ္ဆိုတာကို အေထာက္အထား အခ်က္အလက္ေတြမရွိပဲနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ ဘယ္လိုလုပ္ၿပီးသက္ေသျပမလဲ။ ICC ခံုရံုးမွာ က်ေနာ္တို႔က မ်က္ျမင္သက္ေသ ေတြနဲ႔ အေထာက္အထားအခ်က္အလက္ေတြကို က်ေနာ္တို႔ျပသႏိုင္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈရွိလာႏိုင္ပါ တယ္။”

အခ်က္အလက္မွတ္တမ္းတင္တဲ့အဖြဲ႕ကို သူ႔ရဲ႕အေတြ႕အႀကံဳေတြျပန္ရွင္းျပခဲ့တယ္လို႔ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္အမ်ိဳးသမီးတဦးက ေျပာပါတယ္။

“က်မတို႔ရဲ႕ထြက္ဆိုခ်က္ေတြကိုစုေဆာင္းၿပီး ဥပေဒအတိုင္းအေရးယူေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေအာင္သူတို႔လုပ္ေပးမယ္လို႔ က်မတို႔ ကိုေျပာပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ က်မတို႔ရဲ႕လက္ေဗြ၊ က်မတို႔ကိုင္ေဆာင္ထားတဲ့ သက္ေသခံကဒ္ျပားနံပတ္၊ က်မတို႔ရဲ႕လက္ မွတ္နဲ႔ အေတြ႕အႀကံဳထြက္ဆိုခ်က္ေတြေပးခဲ့ပါတယ္”

ဒုကၡသည္အမ်ိဳးသမီးေနာက္တဦးကေတာ့ သူတို႔ခံစားခဲ့ရမႈေတြအတြက္ တရားမွ်တမႈကို ျပန္လိုခ်င္တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။

“က်မတို႔ရဲ႕သားေတြ ဆံုးရႈံးခဲ့ရပါတယ္။ က်မတို႔ရဲ႕သမီးေတြ အႏွိပ္စက္ခံခဲ့ရပါတယ္။ သူတို႔အတြက္ တရားမွ်တမႈကို ျပန္လိုခ်င္ပါတယ္။ က်မတို႔ရဲ႕သမီးေတြ မုဒိန္းက်င့္ခံခဲ့ရပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ တရားမွ်တမႈ က်မတို႔ျပန္ရခ်င္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ က်မတို႔ရဲ႕သားေတြနဲ႔အမ်ိဳးသားေတြအသတ္ခံခဲ့ရတာအတြက္ တရားမွ်တမႈက မရွိဘူးဆိုရင္ ထားလိုက္ပါ။ က်မ လက္ခံေကာင္းလက္ခံပါမယ္။ ဒါေပမဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြကို မုဒိန္းက်င့္တာေတြနဲ႔ႏွိပ္စက္ခဲ့တာေတြအတြက္ေတာ့ တရားမွ်တမႈ က်မ ေသခ်ာေပါက္လိုခ်င္ပါတယ္”

အခ်က္အလက္ေတြမွတ္တမ္းတင္ေကာက္ယူစုေဆာင္းေနၾကတဲ့အဖြဲ႕ ေတြထဲမွာ ကုလသမဂၢနဲ႔ႏိုင္ငံတကာ အခြင့္အေရး အုပ္စုကလူေတြ၊ ဒုကၡသည္ေတြထဲက ေစတနာ့၀င္ထမ္းလုပ္ေပးသူေတြလည္းပါ၀င္ၾကပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ျမန္မာစစ္ တပ္ရဲ႕အၾကမ္းဘက္ရက္စက္မႈေတြ ရိုဟင္ဂ်ာမူဆလင္ေတြကိုက်ဴးလြန္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ ျပန္႔စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ICC ႏိုင္ငံတကာပစ္မႈခံုရံုးကို တိုက္တြန္းမႈေတြက လြန္ခဲ့တဲ့လေတြကတည္းကရွိေနတာပါ။ အခု ဒုကၡ သည္ေတြအတြင္း အေသးစိတ္မွတ္တမ္းတင္မႈေတြကြင္းဆင္းလုပ္ေဆာင္ေနတာက ခိုင္မာတဲ့အေထာက္အထားအခ်က္ အလက္ေတြပိုၿပီးရႏိုင္ဖို႔ ထင္ရွားမႈေတြပိုၿပီးရွိလာေအာင္္လို႔ႀကိဳးပမ္းေနတာပါ။

ျမန္မာအစိုးရကေတာ့ ရုိဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့အသံုး အႏႈန္းကို အသိအမွတ္မျပဳပါဘူး။ ICCခံုရံုးရဲ႕အေရးယူမႈကိုလည္း လက္မခံဘူးလို႔ျမန္မာအစိုးရက ျငင္းပယ္ထားပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ Rome Statue ဆိုတဲ့သေဘာတူစာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္ေရးထိုးထားတဲ့ ႏိုင္ငံမဟုတ္တာေၾကာင့္ ICC ခံုရံုးကေနအပစ္ေပးအယူလို႔မရႏိုင္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြသိန္းနဲ႔ခ်ီၿပီးေတာ့ေရာက္ေနတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ခ်္ႏိုင္ငံကေတာ့ ICC ခံုရံုးကို သေဘာတူလက္မွတ္ေရးထုိးထားတဲ့ႏိုင္ငံျဖစ္ပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ကျဖစ္ခဲ့တဲ့ အၾကမ္း ဘက္မႈေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ စစ္သားတခ်ိဳ႕ကိုေတာ့ ျမန္မာစစ္တပ္က အေရးယူထားတာရွိပါတယ္။

VOA: https://burmese.voanews.com/a/rohingya-myanmar-icc/4527001.html

You may also like